Trein of vliegtuig? De hele reis geteld, niet alleen de vlucht

Een vlucht Amsterdam–Parijs duurt tachtig minuten. Alleen begint je reis niet bij de gate. Tel de trein naar Schiphol erbij, de twee uur die je er volgens Schiphol voor een Europese vlucht moet zijn, en de RER van Charles de Gaulle naar de stad, en je bent vier uur onderweg. Dat is langer dan de directe trein.

Hieronder staan alle 20 routes zo doorgerekend. Op 14 ervan is de trein sneller, even snel, of goedkoper. Op de rest niet, en dat zeggen we er gewoon bij.

RouteTreinVliegtuigVerschil
Brussel2u 06m€283u 32m€78Trein wint op tijd én geld
Keulen2u 50m€233u 32m€64Trein wint op tijd én geld
Parijs3u 35m€224u 12m€65Trein wint op tijd én geld
Londen4u 30m€474u 22m€52Trein wint op tijd én geld
Frankfurt4u 00m€413u 44m€66Trein wint op tijd én geld
Hamburg5u 25m€283u 52m€591u 33m langer, wel goedkoper
Berlijn5u 52m€224u 12m€511u 40m langer, wel goedkoper
Lyon6u 55m€584u 27m€862u 28m langer, wel goedkoper
München7u 15m€414u 32m€712u 43m langer, wel goedkoper
Bazel7u 00m€434u 02m€702u 58m langer, wel goedkoper
Marseille8u 00m€634u 37m€763u 23m langer, wel goedkoper
Zürich8u 25m€433u 54m€834u 31m langer, wel goedkoper
Praag10u 40m€504u 32m€476u 08m langer en duurder
Nice11u 10m€884u 42m€626u 28m langer en duurder
Kopenhagen11u 10m€684u 02m€557u 08m langer en duurder
Barcelona12u 30m€835u 07m€587u 23m langer en duurder
Milaan12u 20m€934u 57m€667u 23m langer en duurder
Wenen12u 10m€384u 27m€617u 43m langer, wel goedkoper
Rome15u 40m€1335u 09m€7010u 31m langer en duurder
Innsbruck15u 00m€384u 17m€9810u 43m langer, wel goedkoper

Wat er bij een vlucht bij komt

  • 17 minuten trein naar Schiphol, €5,60 vanaf Amsterdam Centraal.
  • 2 uur voor vertrek aanwezig zijn, het advies van Schiphol voor Europese vluchten. In vakantiepieken een half uur meer.
  • €55 tot €95 als je met de auto komt en een week op de langparkeerplaats staat.
  • €30 per richting voor ruimbagage bij prijsvechters.
  • 12 tot 50 minuten van de luchthaven naar het centrum, en dat kost in Lyon bijna €17.

Wat er bij de trein bij komt

  • Niets aan de voorkant. Je stapt op Amsterdam Centraal op, tien minuten voor vertrek.
  • Ongeveer 10 minuten van het aankomststation naar het centrum, want die stations liggen er middenin.
  • Geen bagagetoeslag en geen weegschaal.
  • Wel een risico dat het vliegtuig niet heeft: een gemiste aansluiting met losse tickets. Dat staat per route uitgelegd.

Een kanttekening die we niet wegpoetsen: hoogleraar ruimtelijke economie Erik Verhoef stelde het onlangs nuchter vast: vliegen is op veel verbindingen op dit moment simpelweg goedkoper dan de trein. Op korte afstanden draait die rekening om zodra je de hele reis telt; op lange afstanden niet. Hoe we dit berekenen.